Sunday, March 20, 2016

Dark Phantom: We rise above the war

KIRKUK, Kurdistan Region (Kurdistan 24) – Heavy metal in Kirkuk does not always mean armored vehicles and artillery. For the fans, heavy metal means listening to their favorite local band: Dark Phantom. 
Based in the heavily contested, oil-rich city of Kirkuk, Dark Phantom is emerging in a hazardous climate yet proud of its defiance. Amidst the reign of the extremism and among the destruction of war, the heavy metal band rose in 2007.
The multi-ethnic band, consisting of two Turkmens, two Kurds, and one Arab has survived not only lack of support and appreciation from some in their own communities, but has braved various death threats from Islamists who equate 'metal' with Satan worship.
“They call us Satanists but music is life itself. And when you hear the sound of explosions and gunshots and the constant news of killings, heavy metal is the kind of music that comes to [our] minds, not hip-hop or love songs,” Murad Jaymz, the founder and guitarist told Kurdistan24 in a phone interview. 
He says the band is determined to carry on with their passion but their challenges are manifold as they have had to go through several periodic “hibernations” to survive serious threats. 
“We are like brothers, and we speak to each other in all three languages all the time, Kurdish, Arabic and Turkmen. We like to show the realities of life in Iraq. We suffer and war has destroyed our lives, but we rise above the war with our music,” Jaymz said.
In 2011, the band held its first concert in Kirkuk and to their surprise a sizable crowd gathered. “Mostly people between the ages of 18 to 28 and some teenagers [showed up]. I had never played in front of 300 people before but right after the first song, I gained my confidence and felt proud of my team,” Jaymz added.
Energized by their new fans' enthusiasm, the band promised to release their first album. At that point, “terror groups and their allies began threatening to close all the our band's pages on the internet. We were also warned, again, to stop our activities--or else,” the Dark Phantom guitarist told Kurdistan24 in an email exchange.
Only two years after the most credible and serious death threats, the band held three successful concerts in the liberal Kurdistan Region city of Sulaimani “which was a great recovery” Dark Phantom founder wrote.
However, disaster struck the band in 2014, as one of the vocalists and the drummer fled the violence consuming the country. “One of the guys lost his cousin, and he just said to us, ‘I can’t stay here any longer,’” Jaymz explained.
That’s when 23-year old Mir from Sulaimani was introduced to the band and became a vocalist and Mahmood, the only Arab band member, replaced the previous drummer. 
As the band members partially changed, so did their music. Dark Phantom began transitioning to a style and sub-genre called Thrash Death Metal, which employs techniques such as faster tempos, heavily distorted and low-tuned guitars, and features aggressive and powerful drumming. 
The band's manager, Abdulla Barzanji who lives in Erbil in Kurdistan Region told Kurdistan24 that prior to Islamic State's (IS) invasion of Iraq, he organized private parties and concerts at Sulaimani Institute of Fine Arts and University of Kurdistan-Erbil (UKH) but the war and subsequent financial crisis that followed ruined those plans for the time being.
“There was supposed to be 'Music Festival Kurdistan 2014' in UKH. It was a huge project, but the situation got bad, and many things got cancelled,” explained Barzanji. 
To date, the band has recorded ten new songs for their debut album titled “Nation of Dogs” which is set to be released this summer.

خەباتی ژنان لە ئێران: بێ ئاگایی ناوەند لە پەراوێز

خەباتی ژنان لە ئێران: بێ ئاگایی ناوەند لە پەراوێز
خەباتی بەردەوامی ژنان لە سەردەمی شۆرشی مەشرووتەوە تا ئێستا بۆ سڕێنەوە ئەو نادادپەروەری و نایەکەسانیانەی کە لەسەر بنەمای جەندەر بەسر ژنانداسەپێنراوە بێ ئەنجام ماونەوتەوە. لەسەرەتای دەیەی 1930 زاینیدا ژنان لە ئێران خاوەنی 14 گۆڤار بوون و  دەیان توانی لە رێگەی  ئەو بڵاوکراوانەوە باس لە ماف و کێشە کۆمەڵایەتیەکانیان بکەن؛ لە ساڵەکانی دەیەی حەفتای زانینیدا ژنان تۆانیان هەندێ ئازادی و مافی خوێند بۆ خۆیان دەستلەبەر بکەن و توانیان هەندێک لە بەربەستە کۆمەڵایەتیەکان تێکبشکێنن و بەشداری بکەن لە ژیانی گشتی کۆمەڵگای ئەوکاتدا. بەڵام دوابەدوای شۆڕشی گەلانی ئێران لەدژی حکومەتی پەهلووی ئەو مافانە دیسان لە ژنان وەرگیرانەوە.

پاش لە سەدەیەک لە خەبات، ژنان هێشتا لە چاوی دەسەڵاتەوە وەکو مرۆڤ چاویان لێناکرێ، ئەوان هێشتا ساددەترین مافگەلێکی وەک مافی تەڵاق وەرگرتن و مافی بەخێوکردنی منداڵەکانیانیان لێ زەوت کراوە. هەرەوها ئەوان رێگەیان پێ نادرێ بە بێ رەزامەندی هاوسەرەکانیان وڵات بەجێ بهێڵن و سەفەر بکەن.  لە مێژووی ئێراندا، حکومەتە یەک لە دوای یەکەکان بنەمای دەسەڵاتی خۆیانیان لەسەر چەوساندنەوەی لەشی ژنان داڕشتووە. لە ژێر دەسەڵاتی رەزا شای پەهلووی لە ساڵەکانی 1925 تا 1941 لە ژێر ناوی ”بە رۆژئاوای کردنی“ کۆمەڵگای ئەوی دەم، ژنان حیجابیان بە زۆر پێ وەلانرا، دواتریش دوای سەرکەوتنی شۆرشی گەلانی ئێران بۆ ”بە ئیسلامی کردنی“ کۆمەڵگا دیسان ژنان حیجاب بە زبر و زەنگ پێ لەبەر کرایەوە. هاوچەشن لەگەڵ هەڵسوکەوتی دەسەڵات بەرامبەر بە ژنان، تاکی پیاویش لە ناو کۆمەڵگادا دەسەڵاتی خۆی لە رێی کنترۆڵکردنی ژنەوە دەسەلمێنێ و پێوەری دەسەڵاتی پیاو لە رێ ئاستی کنترۆڵی ئەوەوە بەسەر ژندا پێوانە دەکرێ.

سەرەڕای ئەمانە، یەکێکی تر لە گرفت و لەمپەرەکانی بزوتنەوەی ژنانی ئێران ئەو روانگەی دژ بە یەک و ناتەبایە کە لە نێوان ژنانی چالاکی ئاینی و ژنانی چالاکی سێکۆلاردا بوونی هەیە. لەلایەک گروپێک پیوایە ”ئیسلامی رەسەن“ دەتوانی رزگارکەری ژنان بێ؛ لە لایەکی دیکەوە، گروپێکی دیکە پێوایە سێکۆلاریزە کردنی کۆمەڵگا هەنگاوی یەکەمە بۆ بەرەنگاربوونەوە لەگەڵ دەسەڵاتی داگیرکەری پیاواندا. لەم خەباتەدا، ژنانی شار و لادێ لەگەڵ یەک یەکگرتوو نین، لە کاتێکدا ژنانی چینی سەرەوەو ناوەندی کۆمەڵەگا لە هەوڵی دەستلەبەر کردنی مافی خوێندن و کارکردنن، ژنانی هەژاری چینی خوارەوەی کۆمەڵگا لە چەرمەسەریدا دەژین و لە هەوڵ وتەقالایی دابینکردنی سەرەتایی ترین پێداویستی و بژێوی ژیانیاندان.

یەکێک لەو هۆکارە شاراوانەی کە بۆتەی سەرچاوەی دابڕان و ناتەبایی لە نێوان چالاکانی مافی ژنان و فێمێنیستەکان لە ئێران نەتەوە پەرەستی چەلاکانی نەتەوەی سەردەستە. زۆربەی ئەم چالاکانە یان بێ ئاگان لە لێکئاڵاوی فیمنیسم و پرسی ئەتنیک، یان دەترسن باس لە پرسێکی وا گرنگ بکەن کە بە جۆرێک بۆتە تابوو هێڵی سوور لەکۆمەڵگای ئێراندا.

دەسەڵاتی سیاسی لە ئێران دەمێک ساڵە لە هەوڵی ئاسیمیلە کردن و تواندنەوەی کەمایەتیە ئەتنیکی و ئائینیەکانی ژێر دەسەڵاتیەتی، بۆ نمونە گەر چاوێک بە بارودۆخی کوردەکان، بەلوچەکان، ئازەریەکان، تورکەمەنەکان، عەرەبەکان، بەهایی، یارسان، کاکەیی و ئەوانی تر بخشێنین ئەوا راستی ئەم بانگەشەیەمان بۆ دەردەکەوێت. تاکۆئیستاش، داننان بە جیاوازی هەرکام لەم گروپە ئەتنیکی و ئائینیانە وەک گروپێکی تاک کە هەرکامەیان خاوەنی تایبەتمەندی خۆیانن بە بڤەو مەترسیدار لەقەڵەم دەدرێ لای ئەو ئێرانیانەی کە فرەچەشنی و فرەرەنگی ئەتنیکی و زمانی بە مەترسیەکی گەورە بۆ سەر یەکگرتووی خاکی وڵات دەزانن، ئەوان لەو باوەڕەدان کە باس کردنی جیاوازیەکانی نێوان ئەم گروپانە دەتوانێ ژێدەری هەستی جیایی خوازی و تێکشکاندنی سنورەکانی ئێستای ئێران بێ. هەر بەم شێوە، چالاکانی ژنانی نەتەوەی سەردەستیش شان بەشان ئەم بیرۆکە زاڵە - بە پشت گوێ خستنی پرسی فرەچەشنی و جیاوازیە ئەتنیکی، ئائینی، چینایەتیکانی ژنانی کۆمەڵگای ئێران رۆڵی ئەیجنتێکی پیاوسالار دەبینین لەبەرهەمهێنانەوەو سەپاندنەوەی شۆڤۆنیزمی نەتەوەی فارس لە ئێران.

ئەمرۆکە بە هۆی بەربڵاوی گوشاری ئاسیمیلاسیون و یەکدەستکردنەوەوە، زۆربەی فێمێنیستانی ئێرانی خۆیان بە گوتاری زاڵی ناوەندەوە دەبەستن و خواستەکانیان لەچوارچێوەیەکی ناوەند-تەوەردا پێناسە دەکەن. ئەمە تەنیا کێشەی چالاکانی نەتەوەی سەردەست نیە، بەڵکو هەندێ لە چالاکانی پەراێزیش کە خۆیان بەشێکن لەکەمایەتیە ژێردەستەکان گیرۆدەی ئەم ناوەند-تەوەریە بوون و رێگە خۆشکەرن بۆ بەرزکردنەوەی بیرو بۆچوون و دەنگی ناوەند-تەوەر وەکو تەنها دەنگێکی سەرەکی بزوتنەوەی ژنان لە ئێران. کاتێ کە ئەم چالاکانە پێان وایە کە بەهێزترین دەنگ بۆ گەڵاڵە کردنی کێشەو گرفتەکانی ژنان دەنگی چالاکانی ناوەندە، هەست دەکەن کە ئەمانیش دەبێ دەنگی خۆیان بخەنە پاڵ دەنگی ئەوان و ببنە هاوپەیمان لەگەڵیان و لەڕێی ئەزموونی ئەوانەوە کێشەو گرفتەکانیان پێناسەو پێوانە بکەن. هەر بۆیە ئەم چالاکانەی مافی ژنان سەرکەوتوو نەبوون لە ناسینی جیاوازی نێوان ئەزموونی ژیانی ژنانی ناوەند و هەموو ئەو چەوسانەوەو سەرکوتە جیاوازو فرە رەهەندانەی کە ژنانی کەمایەتیە نەتەوەیەکان رۆژانە دەیچێژن.

ئەم کێشەیە بە جورێک بوەتە  گرێ کوێرێک لە ناو خەباتی رزگاریخوازانەی ژنان لە ئێران و بۆتەی هۆی لەیەک دابڕاندنی ژنانی ناوەند و ژنانی پەراوێز لە یەکترو پەرتەوازەیی خەباتی ژنانی لە سەرانسەر ئێراندا. ئەم کێشەیە تەنیا تایبەت نیە بەو چالاکانی کە لە ناو ئێراندا دەژین، بەڵکو باڵیشی کێشاوە بەسەر ئەوانەش کە لە دەرەوە چالاکی دەکەن. ساڵی رابردوو دوابەدوای رۆژی جیهانی ژنان، یەکێک لەئەندامانی گروپێکی چالاکی ژنانی ئێرانی لە تۆرنتۆ پەیوەندی پێوە کردم و داوای لێکردم کە ببمە ئەندام لە گروپەکەیان.

سەرەتا ئەم بانگهشت کردنەی دڵی خۆش کردم و منیش دەستخۆشیم لێ کردن کە ئەمە هەوڵێکی بەجێیە کە ئەو گروپە دەیهەوێ بانگهێشتی ژنانی کەمایەتیەکانی ناو ئێران بکات کە پەیوەست بن بەم گروپەوە، بەڵام دواتر دەرکەوت کە ئەوان ئاگادار نەبوون کە من کوردم وکاتی زانیان پێیان گوتم کە دواتر پەیوەندیم لەگەڵ دەگرنەوە، بەڵام چی تر هیچ هەواڵێکیان نەپرسیەوە. جارێکی دیکەش لە کاتی نووسینی ئەم وتارەدا من پەیوەندیم کردەوە بەهمان ئەندام و ویستم بیرو بۆچوونی لە سەر پەیوەندی و کارلێکەری فێمینیزم و ئەتنیک لە ئێران بزانم. لێم پرسی ئەو پانتایە هاوبەش و لێکچووانە چین کە هەموو چالاکانی مافی ژنان دەتوانن تێیدا هاوشانی یەکتر تێبکۆشن و بەشداری خەباتێکی هاوبەش بکەن بۆ بەدەست هێنانی مافەکانیان؟ لە وڵامدا ئەم خاتوونە پێی وتم کە میوانی هەیەو پێ ناکرێ وڵامی پرسیارەکەی من بداتەوە.

پەیوندیم بە دوو چالاکی دیکەی فارسەوە کرد ئەوانیش بە بڕوو بیانوی هاوشێوە وڵامیان نەدامەوە. لە وڵامی نامەیکمدا، فێمێنیستێکی ناسراوی ئێرانی کە لە ئوروپا دەژیت بووی نوسیم کە ”داوای لێبوردن دەکەم، من کات و وزەی خۆم لە شتێکدا خەسار ناکەم کەهەڵاڵەی شتێک دەکات کە بە پێچوانەوی ئەو ئەخلاقە فێمینیستیەیە کە من بڕوام پێیەتی.“ ئەو خاتوونەش داوای منی رەتکردوە کە روونی بکاتەوە مەبەستی لە ”شتێک“چییەو بۆی شی نەکردمەوە بۆچی باس کردن لە پەیوەندی نێوان پرسی ئەنتیک و فێمینیزم دەشێ ناکۆک و دژبەری ئەخلاقی فێمێنیزم بێ!

بەهەرحال لە نێوان ئەو چالاکانەی کە من پەیوەندیم پێوە کردن هەموو بەم شێوە لە دژی باس کردنی لێکئاڵاویی و کارلێکەری فاکتەرگەلێکی جیاوازی وەک رەگەز، ئەتنیک، چین و جەندەر و بایەخ و پێگەی ئەم فاکتەرانە بۆ بزوتنەوی فێمێنیستی نەبوون. لەوانە تورکەمەن قامیچی یەکێک بوو لەوکەسانەی کە پێ خۆش بوو لەسەر ڵێکئاڵاوی ئەم پرسانەوتووێژ بکات، قامیچی تامزرۆیانەتر لە چالاکانی ناوەند کە خۆیان بە دەمڕاستی هەموو ژنانی ئێران دەزانن، باسی بارودۆخی ژنانی ئازەری لە پارێزگای ئازەربایجان و خەباتی یەکسانیخوازانەی ژنانی کەمایتەیەکانی بۆ کردم.

 لەوانە قامیچی ئاماژەی بە جیاوازی لە نێوان خواست و ئەولەویتەکانی فێمێنیستەکانی نەتەوەی سەردەست و فێمێنیستانی گەلانی بن دەستی کرد لە ئێران.”کاتێ کە چالاکانی مافی ژنان لە تاران خەبات دەکەن بۆ ئەوەی ژنان رێگەیان پێبدرێ بچنە یاریگاو چاو لە وەرزش بکەن، من لە هەوڵی سڕینەوەو ریشەکێش کردنینەریتێکی دژە مرۆیی وەک پشکنینی کچێتیم بۆ تازە بوکانی ئازەری.“ بەپێی وتەی قامیچی، ئەم نەریتە هێشتا لە پارێزگای ئازەربایجاندا باوەو چاوەڕوان دەکرێ کەبەر لە شو کردن دکتۆرێکی کاروباری ژنان پاکداوێنی کچان لەرێی پشکنینی پەردەی کچێتەوە بۆ بنەماڵەی زاوا بسەلمێنی.

بێگومان خەبات و تێکۆشانی قامیچی و هاوچەشنەکانی لە ناو گەلانی بندەستی دیکەدا زۆر سرنج راکێش و پڕ بایەخ نیە بۆ ژنانی ناوەند؛ ژنانی ناوەند ئەم بەربەستەیان تێپەڕاندوەو چیتر لە خەمی ئەودا نین کە پشکنینێکی لەم چەشنە ئابڕۆیان خەوشدار بکات و ببێتە مایەی سەرشۆڕیان لە ناو بنەماڵەو کۆمەلگادا، هەر بۆیە خەبات بۆ سڕینەوەی نەریتێکی وا گرینگیەکی ئەوتۆی نیە لەلای ئەوان. هەرەوها ئەمە بۆ ئەوان زیاتر پرسێکی کلتوریە هەتا سیاسی، چونکە حکومەت ئەوان ناچار ناکات بە ئەنجامدانی پشکنینێکی لەمجورە. بێجگە لەمەش، خستنەڕووی کێشەیەکی وەها لە لایەن ژنانی ناوەندەوە خزمەت بەو وێنەیە ناکات کەو ئەوان کەڵکەڵەی نیشاندانی دەکەن بە دونیای دەرەوە، وێنەیەک کە لەوهەوڵدایە سەرەڕای بوونی دەسەڵاتێکی توندئاژۆ و بنیاتخواز زیاتر پێداگری لەسەر رۆژئاوایی و ئەمڕۆیی بوونی روخساری کۆمەڵگای ئێران بکاتەوە.

قامیچی لە درێژەی وتەکانیدا لەسەر هەڵوێستی خۆی سەبارەت بە جیاوازی خواستەکان و جۆری خەباتی ژنانی ناوەند و ژنانی کەمایەتەیەکان وتی”من هیچ دژایەتیەکم لەدژی وەدەست هێنانی مافی ژنان بۆ بەشداری لە یاریگاکان نیە، بەڵام تەنیا دەمەوێ کە فێمێنیستانی ناوەند کە لە بەربڵاویی ئەو چەرمەسەری و ئازارو هەڵاواردنە کلتوریانە تێبگەن کە بەسەر ژنانی ئازەریدا سەپاوەو ناچاریانی کردوە بە گویڕایەڵی بە بەها پیاوسالارانەو دژە مرۆیی.“

گوندەو لادێکانی کوردستان یەکێک لە زیاترین ئاماری خۆسوتاندنی و خۆ نوقسانکردنی ژنان لە جیهان پێکدەهێنت. پیاوسالاری، هەژاری، و بێمافی، و سەرجەم ئەو تندوتیژیانەی کە بەهۆی جوگرافیای سیاسی ژیانیانەوە بەسەریاندا سەپاوە رۆژانە تەنگی بەم ژنانەی چینی خوارەوە کۆمەڵگای کوردەواری هەڵچنیووە، شاڵاوی ئاگر بوەتە تنها دەنگی ناڕەزایەتی دەربڕین وخۆسوتاندن بۆتە تاکە ئامراز بۆ  نیشاندان و دەربڕینی مافی خاوەندارێتی و کنترۆڵی ئەوان بەسەر لەشی خۆیاندا. بەڵام ئەم کێشە لە لای فێمیێنیستانی ناوەند گرنگیەکی ئەوتۆی نیەو ئەوان لە میدیاکانیانەوە پێداگری لە بوونی کێشەیەکی وا وێرانکەر ناکەن.

سورەیا فەلاح زندانی سیاسی و چالاکی مافی ژنان دانیشتووی لوس ئانجلس پێی راگەیاندم کە تەنانەت لە ناو زندانەکانی ئێراندا، ژنانی کورد زیاتر لە ژنانی فارس دەردو ئازار دەکێشن. ”من رێگەم پێ نەدەدرا کە بە کوردی لەگەڵ ئەو کەسانەی دەهاتنە سەردانم لە زیندان قسە بکەم، تەنانەت نەمدەتوانی لەگەڵ دایکم کە بە سەختی دەیتوانی بە فارسی قسە بکات، قسە بکەم - بە کوردی نەمدەتوانی بە هاوسەرەکم بڵێم کە خۆشم دەوێ.“

فەلاح وتیشی ”تەنیا دەمتوانی لەهەفتەیەکدا جارێک ئەویش بۆ ماوەی پێنج خولەک خۆم بشۆم، لە کاتێکا هابەندە فارسەکانم و ئەوانەش کە لە ژووری تاکە کەسیدا بوون رێگەیان پێدەدرا زووزوو خۆیان بشۆن، لە ژوورەکەی مندا ئاودەست نەبوو، تلفزیۆون و رۆژنامە نەبوو؛ دواتر بە خوێندنەوەی بیروەریکانی ناو زندانی بەندکراوانی دیکە زانیم کە ئەوان لە تاران هەندێک ماف و پێداویستی سەرەتایان هەبووە کە من و زیندانیانی دیکەی کورد لێی بێ بەش بووین، زیندانەکان لە کوردستان  زۆر کۆن و خراپ بوون.“

د. رۆیا تلوعی چالاکی ژنان و یەکێک لە دامەزرێنەرانی حیزبی فێمێنیستی کوردستان پێ وایە کە پرسی ئەتنیک لەگەڵ فێمێنیزمدا گرێ خواردوە و ناکرێ لەیەکترداببڕدرێن.”من هەمیشە بۆم پرسیارە ئایا من یەکەم خۆم بە فێمێنیست دەزانم دووەم بە کورد یان بە پێچەوانەوە؟ جیاوازێکی گەورە لە نێوان منو فێمێنیستێکی فارسدا بوونی هەیە، ئەویش ئەویە کە ئەو دەستی ئاوەڵایە بۆ جیاکردنەوەی پرسی جەندەر لە زوڵم و زۆری ئەتنیکی بەڵام من ئەوەم پێ ناکرێ.“

ژنانی نەتەوەی سەرکەتکراو هاوشان لەگەڵ پیاوان بە شێوەیکی یەکسان سەرکوتی نەتەوەی و زوڵم و زۆری ئەتنیکی دەچێژن. تلوعی پێوایە کە ”زۆربەی ئەو پیاوانەی کە مافەئەنتیکەکانیان لە زەوت دەکرێ و سەرکوت دەکرێن لەبەر شوناسی نەتەوییان، توندوتیژتر مامەڵە لەگەڵ ئەندامانی بنەماڵەکانیان دەکەن. یەکێک لە سەرچاوەکانی زوڵم و زۆربۆ ژنانی کورد لە ئێران ئەو گرێ خواردویی و لێکئاڵاوی پرسگەلێکی وەک کێشەی ئەتنیک، دۆخی سیاسەت، باری ئابووری و جەندەر و هەڵاواردنی جنسیەکانە کە بەرۆکی بەهەموو ژنان گرتووە. فێمێنیستێکی فارس خەمی ئاسیمیلاسیونی کلتوری و بێ بەش بوون لە خوێندن بە زمانی دایکی ناخوات.“

هاوکات لەگەڵ ئەوەی کە زۆربەی چالاکی ژنانی نەتەوە بندەستەکان لە ئێران لەو باوەڕەدان کە هەڵاواردن و نایەکسانی تەنگی بە هەموو ژنانی ناو ئێران هەڵچنیوە، لەوباوەڕەشدان کە تەنیا وردبوونەوەو بایەخدان بە خواستی ژنانی نەتەوەی سەردەست بە کەڕ و کوێر بوون لە ئاست واقعی ژیان و کێشەو خواستەکانی چەندین ملیۆن لەژنانی نەتەوە بندەستەکان لە ئێران کۆتایی دێت کە لە پەراوێز دەژین و دەنگ و خواستەکانیان لەناو بزونتەوەی یەکسانیخوازانەی ناوەند-تەوەرەوەدا رەچاو نەکراوە.

جیاوازی نێوان گرفت و کێشەکانی ژنانی نەتەوەی سەردەست و نەتەوەی بندەست پرسێکی نوێ نیەو بە تێرو تەسەلی لەلایەن فێمێنستانی رۆژئاوایەوە خراوەتە بەرباس و لێکۆڵینەوە. چالاکانی ناسراوی وەک بێل هوکس لە کتێبی ”فێمێنیست تیۆری: لە پەراوێزەوە بۆ ناوەند (Feminist Theory: From Margin to Center) و هەروەرها ووینی بریەنس لە کتێبی ”گرفتەکانی نێوانمان: مێژوویەکی ئاڵۆزی ژنانی سپی پێست و رەش پێست“ (The Trouble Between Us: An Uneasy History of White and Black Women ) بە وردی باسیان لە فاکتەرگەڵێکی جیاوازی وەک شوناسی ئەتنیکی، رەگەز، جندەر، رنگی پێست و چین ژنان کردوە و پێداگریان لەسەر بایەخی ئەم فاکتەرانە کردوە لە پێکهێنانی شوناسی ژنانی نەتەوەی بندەست و چینی خوارەوەی کۆمەڵگادا.

هەندێ لەو خاڵانەی کە لەم دوو کتێبانەدا راڤەکراون دەتوانێ زۆر بە کەڵک و بەسوود بن بۆ سەرجەم فێمێنیستانی ئیرانی کە سەرجەم ژنانی ناو ئێران بە گروپێکی یەکدەستی کۆمەڵایەتی دەزانن کە ئەوان لە کێشەو گرفتەکانی تێگەیشتوون و نوێنەرایەتی خواستەکانیان دەکەن. تاکو فێمێنیستانی نەتەوەی سەردەست لە ئێران نەتوانن خەباتەکەیان لە  ژێر کاریگەری گوتاری زاڵی نەتەوە پەرەستی نەتەوەی سەردەست دەربێنن، تا نتوانن دان بە فرەچەشنی ئەزموونی ژنانی ناو ئێراندا بنێن، تا نەتوانن هاپەیمان بن لەگەڵ ژنانی پەراوێز و تا دان نەنێن بە چەند رەهەندی ئەو نایەکسانی و زوڵم و زۆرانەی بە هۆی شوناسی نەتەوەیەوە سەر ژنانی نەتەوە ژێردەستەکاندا سەپێنراوە، ئایندەی خەباتەکەیان سەرکەوتوو تر نابێ لە رابرووکەی.

Wednesday, March 16, 2016

Killing kulbar: mistake or obscene injustice

Killing kulbar: mistake or obscene injustice
Men in impoverished Rojhalat find no other means to earn a livelihood but to risk their lives and climb impassable passages for long hours while carrying goods such as tobacco and tea to make as little as $10 a day.
LOS ANGELES, United States (Kurdistan 24) – Last week, yet another Kurdish kulbar(border courier) was shot by Iranian guards. The Kurdish term “kulbar” consists of: “kul” meaning back and “bar” meaning carrying. “Kulbaran” is the plural form.
Twenty-eight-year-old Soran Ahmadi from the village of Ghala Rash, near Sardasht in Iranian Kurdistan (Rojhalat) was shot last week while carrying goods from the Kurdistan Region to Iran.
Ahmadi is one of many men in impoverished Rojhalat who find no other means to earn a livelihood but to risk their lives. They climb impassable passages for long hours, and sometimes days, while carrying goods such as tobacco and tea to make as little as $10 a day. The high rates of unemployment have affected Iran in general, and Kurds and Baluch ethnic minorities in particular.
According to human rights organizations, between 36 and 44 border couriers have been killed in 2015 alone, and at least 21 were wounded by Iranian government forces.

United Nations’ March report of the Special Rapporteur on the situation of human rights in the Islamic Republic of Iran states that the arbitrary killing of the unarmed kulbar is “in violation of Iran’s domestic laws and international obligations.”
In response to the UN concern with the plight of the border couriers, Iran said “[I]t is very difficult to distinguish drug traffickers and armed bandits from real Koulbaran [sic] at [the] borders.”
But how difficult is it to see that the persons crossing with heavy loads on their backs or mules are not bandits in an armored vehicle but humans left with no option except to auction their bodies to feed their family?
Iranian laws dictate that the border guards can fire their weapon only if they believe the trespasser is armed and dangerous and only after following these steps: first, an oral warning, second, by shooting into the air, and third, targeting the lower body if they must fire.
But activists say that border guards fire at anything that moves among the trees and bushes, be it a human, an animal, or breeze, and they enjoy impunity for it.
“[The spilling of] Kurdish blood is halal in Iran,” Rebin Rahmani from Paris told Kurdistan24, using the Islamic term for what is "permissible."
Rahmani is the director of the European branch of the Kurdistan Human Rights Network that recently published a detailed report on the situation of the kulbar, among many other human rights violations, in Rojhalat.
Rahmani himself was imprisoned twice in Iran once for being a kulbar when he was in high school—carrying shampoo to pay for his schooling—and once for his political activities for being the editor-in-chief of a student newsletter that was shut down like innumerable others in Iran.

Activists report that the relatives of the killed and injured kulbar are threatened not to file a complaint against the guards.
They are also forced to pay for the bullets that have cut through the flesh of their loved ones in order to be able to repatriate the corpse and bury it.
This type of oppression is not a new strategy in the Islamic Republic of Iran. For four decades, families of political activists who were sent to firing squads have had to cover the expense of the bullets.
According to the detailed report by the Kurdistan Human Rights Network, 41 percent of the kulbar killed are between the ages of 20 and 30, and 20 percent are over the age of 30. One percent are under 18 and 20 percent of the dead were over 30 years of age.
So far, no complaint has been filed against the border guards.

English writer George Orwell coined the term “unpeople” for those who are easily “vaporized” (killed) in 1984  when the government wants to dispense with their lives. Building on Orwell’s terminology, Professor Noam Chomsky used the word “unhistory” to talk about the ignored realities of the lives of the powerless people around the world. Both terms apply to kulbaran in Iran.
“Kurdish and Baluch kulbar in Iran have no rights as citizens and are not protected by the law; therefore, their lives are dispensable, and anyone can get away with killing them. This is what Agamben calls ‘bare life.’” Shahed Alavi, a Kurdish activist and journalist based in Washington DC, told Kurdistan24.
Stripped of significance and subject to violence, the poverty-stricken Kurds on the Iran-Iraq border are appropriate examples of what Georgio Agamben, the Italian philosopher, calls living a “bare life.” These people are exposed and unprotected although, unlike Roma and refugees whom Agamben refers to, they are within their lands.
“Although kulbaran live in their ancestral land, they are perceived as displaced people. Their crime is disrespecting frontiers,” Alavi added.

The border guards have been freely shooting unarmed kulbaran because the borders are “sacred,” much more valuable than the life of unemployed humans who are willing to do the most difficult jobs to earn a humble living.
But for the Kurds, crossing one side of Kurdistan into another does not feel like crossing borders. They are moving across their ancestral lands divided as a sacrifice to the interest of world powers after World War I. The Kurds are like First Nations in North America; the borders between Canada and America that have divided their land are meaningless.
“Kurds aren’t only killed on the borders of their cities and villages but also in wealthy cities of Isfahan and Shiraz when they carry goods,” Rahmani added. Wearing traditional clothes marks one immediately as “sub-human,” a non-person who can easily be killed with no punishment.
Thus, the unaccountable killing of unarmed kulbaran has much deeper roots than the so-claimed “difficulty” that the Iranian government points out.

Reporting by Ava Homa
Editing by Karzan Sulaivany

Beauty: duty and crime for Iranian women

Beauty: duty and crime for Iranian women
Young fashion in Iran. (Flickr/Stefanie Eisenschenk)
International Women’s Day offers another opportunity to recognize "the social, economic, cultural and political achievement of women." The media often portrays two contradictory images of Iranian women. The first is that of the oppressed woman, stoned and silenced—like Sakineh Ashtiani, who was convicted of adultery and sentenced to death by stoning in 2009. The other extreme is a less familiar image, that of the empowered woman, educated and strong—like Shirin Ebadi, the Iranian lawyer and human rights activist who received the Nobel Peace Prize in 2003.
Like all stereotypes, neither of these images accurately depicts women in Iran today. The majority of the women in this country live somewhere between these two extremes. That is, most women in Iran are neither subjected to stoning nor are they empowered through education. 
According to recent statistics, Iranian women have taken up education in droves. However, despite the fact that 65 percent of university graduates in the country are females, most positions available to them are secretarial. And women who manage to find higher-paying jobs in Iran are pressured to quit after marriage. So, with few protections against harassment and discrimination, Iranian women are dependent on male family members and vulnerable to exploitation and violence.
Instead of stones thrown at women as punishment, acid is being thrown at women today to “keep them in their place.” In October, across the populous and religious city of Isfahan, 25 women had been victims of acid attacks—for no discernible reason other than their failure to live up to Iran’s strict dress code. The anonymous assailants claimed that they were defending the hijab. 
Under the law, women in Iran are required to be wholly covered except for their hands and faces. However, a growing number of educated urban women are finding holes within the law and pushing the boundaries of the country’s dress code. Women may wear a headscarf, but they also leave some stylish hair uncovered. Or they may cover their bodies, but also wear tight overalls that show off their curves. For others, their exposed faces are often completely made up.  
The conservative clerics in Iran consider the dodging and bending of the dress code laws to be a threat and, as a result, the Iranian parliament passed a law in October that protects individuals who “enjoin good and forbid wrong.” In other words, “correcting” the behaviour of women who do not follow the appropriate Islamic apparel is encouraged. Incidently, the spate of acid attacks against women began after this law was passed.  
And yet, while modest attire for ladies is mandated, Iran is also a culture that equates feminine identity with beauty. A woman’s value is measured against an ideal of a small, pointed nose and full lips, of full breasts and buttocks. It is against such standards that women are judged as marriageable or unmarriageable. Defined by their bodies and forced to be economically dependent, it is not surprising that most women in Iran have few prospects other than marriage. 
Women in Iran are turning to plastic surgery to obtain the desired lips, breasts and buttocks in an attempt to increase their chances of marriage. In fact, Iran has become the nose job capital of the world. The Iranian newspaper Etemad reports that every year, 200,000 Iranians reduce the size of their nose.  
For Iranian women, beauty is mandatory yet illegal. An Iranian woman has to cover up, yet she is also expected to be beautiful. She is expected to be educated but has to excel at household duties. These paradoxical expectations subject women to constant scrutiny, judgement, ridicule and animosity.
While women in Western countries also face strong pressures to have the right body, Iranian women face the added risk of being attacked for trying to do so. Iranian women have little recourses in the justice system. An Iranian woman still cannot work or travel abroad without her husband’s permission. Women also often don’t retain custody of children following divorce. Furthermore, women are not considered to be reliable witnesses in a court and a woman can only inherit half of what a man can inherit.
Women's rights groups were hopeful that discrimination against women would ease under President Hassan Rouhani, but they have seen few improvements. According to the Global Gender Gap Report by the World Economic Forum, Iran ranked 130 out of 136 countries in 2013. Just 3 percent of Iran’s parliamentarians are women. Even influential ministers such as Maryam Mojtahidzadeh, head of the women's ministry, talk about ‘complementary’ roles for women—not equality.
There are some signs of hope. Ashtiani’s sentence was commuted and she was freed last year. And despite the obstacles faced, women’s workforce participation is slowly growing; women make up 13 percent of the paid workforce. Meanwhile, women like Parwin Zabihi, an activist in Iranian Kurdistan (Rojhalat), and Soraya Fallah, a Kurdish activist in Los Angeles, continue to push for improvements and international pressure aims to ease the difficulties experienced by women in Iran.

Reporting by Ava Homa
Editing by Karzan Sulaivany